Het aantal mensen dat jaarlijks in een WIA-uitkering terechtkomt, loopt langzaam op. UWV-cijfers laten het volgende beeld zien, met een uitsplitsing naar psychische oorzaken.
Jaar Soort uitkering Instroom totaal Waarvan wegens psychische klachten
1999 WAO 92.000 31.000
2000 WAO 100.000 36.000
2001 WAO 104.000 38.000
2002 WAO 92.000 33.000
2003 WAO 66.000 23.000
2004 WAO 59.000 19.000
2005 Geen instroom wegens verlenging wachttijd met een jaar
2006 WIA 18.000 6.000
2007 WIA 21.000 7.000
2008 WIA 23.000 7.000
2009 WIA 24.000 8.000
2010 WIA 32.000 10.000
31% stroomt WIA in wegens psychische klachten. Van de top 20 hoofddiagnosen zijn er 9 van psychische aard. 10% van de WIA-instroom heeft bovendien een psychische nevendiagnose.
Kortom, 41% van WIA-toekenningen heeft een psychische component.
WIA-instroom 2010 als gevolg van psychisch aandoening:
8,2% in de IVA
68,4% in de WGA volledig ao
23,4% in de WGA gedeeltelijk ao
Dus 76,6% is volledig arbeidsongeschikt.
Meer inzet nodig op preventie van arbeidsongeschiktheid wegens psychische oorzaken
Uit de gegevens van UWV blijkt dat ouderen een groter instroomrisico hebben voor psychische klachten dan jongeren. Bovendien blijkt de arbeidsparticipatie bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid als gevolg van psychische problematiek lager dan gemiddeld. Daar kan iets aan gebeuren vindt men bij UWV. Een deel instroom als gevolg van psychische klachten kan volgens UWV voorkomen worden door gerichter te behandelen. De ervaring met Poortwachter geven dat ook aan.
Na twee jaar poortwachter is de behandeling vaak niet juist of voldoende gericht geweest. Met name blijkt dat de behandelaar van cliënten met psychische problemen te weinig stuurt op arbeidsparticipatie. Men raakt er steeds meer van overtuigd dat de betrokken werknemer al vroeg tijdens de behandeling weer aan de slag zou moeten. Dat bevordert het herstel en vergroot d kans dat de betrokkene ook aan het werk kan blijven. Maar dan moeten werkgevers meer doen om het werk geschikt maken voor de mens met psychische problemen, aldus UWV.